ARTYKUŁ - Islam przywiązuje wielkie znaczenie do wiedzy

Na początku naszego artykułu poinformujmy, że atrybut wiedzy jest w rzeczywistości jednym z wielkich atrybutów Allahu teala. Ludziom została dana tylko jego część. Wiedza Allaha z pewnością jest nieograniczona; wiedza ludzi jest jednak cząstką. Allahu teala zna to, co ukryte, oraz to, co jest widoczne. Ludzie mogą zdobyć swoją wiedzę poprzez miłowanie wiedzy, książek, uczonych oraz czytanie i słuchanie ich.

W Świętym Koranie najczęściej występującym słowem jest zaszczytne słowo Allah. Słowo to w różnej formie występuje 2697 (dwa tysiące sześćset dziewięćdziesiąt siedem) razy. Słowa, które wywodzą się ze słowa ilm (wiedza), którego korzenie leżą w słowie „alime”, również zostały wielokrotnie wspomniane w Świętym Koranie. Wg dokonanych przez nas badań nad indeksami, liczba tych słów wynosi 676 (sześćset siedemdziesiąt sześć), co dowodzi, że bez wątpienia, jest to jedno z najczęściej występujących słów, po słowie Allah.

Nasz kochany Prorok (sallallahu alejhi we sellem) mając 40 lat, jeszcze przed objawieniem mu proroctwa, w jaskini Hyra przy górze Nur zajmował się kontemplacjami i aktami czci. W tych właśnie okolicznościach Dżebrail (alejhisselam) zjawił się siedemnastego dnia miesiąca Ramadan z pierwszym nakazem. Jak wiadomo, tym pierwszym objawieniem było pięć ajetów (wersetów) Sury Alak.

Islam, którego objawienie rozpoczęło się pierwszym nakazem – „Czytaj” i trwało przez dwadzieścia trzy lata, obdarzył wielkim znaczeniem wiedzę jak i poznawanie jej. Istotnie, Islam darzy wielką wagą wiedzę, nauki ścisłe, technikę i przemysł. Wiele ajetów Świętego Koranu oraz hadisów szerif naszego Proroka (alejhisselam) dotyczy wiedzy, a także wyższych stopni, jakie może ona zapewnić. Przedstawiamy więc kilka świętych ajetów na ten temat:

„...Wywyższy Allah - na różne stopnie - tych spośród was, którzy wierzą i którzy otrzymali wiedzę...” (Mudżadala 11)

„Przecież Allaha (naprawdę) obawiają się jedynie ci spośród Jego sług, którzy posiadają wiedzę...” (Fatir: 28)

„Powiedz: -Czy równi są ci, którzy wiedzą, i ci, którzy nie wiedzą?- Tylko pobożni ludzie obdarzeni rozumem się zastanawiają.” (Zumar 9)

I kilka też na ten temat hadis szerif:

„Każdemu muzułmaninowi (mężczyźnie i kobiecie) nakazane jest szukać wiedzy.”

„Poznawaj wiedzę od kołyski do grobu.”

„Najlepszą jałmużną jest poznawanie wiedzy przez muzułmanina, a następnie przekazanie jej innemu muzułmaninowi.”

Jak każdy wie, ludzie zyskują nad innymi uprzywilejowanie i wyższość nie dzięki sile, postawnej budowie ciała, jedzeniu dużo, czy męstwie, lecz dzięki wierze, wiedzy, etyce, moralności i pobożności. Wielcy uczeni ujęli to pięknie słowami: „Zacność człowieka leży w wiedzy i moralności, nie zaś w majątku i pochodzeniu.” Hadis szerif: „Stopień wiedzy jest największym stopniem” także pięknie ukazuje znaczenie stopnia wiedzy. Uczeni islamscy i nasi przodkowie, pracując w dzień i noc napisali wiele cennych książek i chroniąc je w bibliotekach umożliwili nam do nich dostęp. Pozostaje nam tylko je czytać, korzystać z nich i robić to, do czego jesteśmy zobowiązani.

Faktem jest, że ludzie, którzy czytają i potrafią czerpać korzyść z czytania, stale się rozwijają. Czytanie zapewnia rozwój intelektu oraz myśli. Nie ma sensu rozpisywać się nad znaczeniem czytania i pisania. Odnośnie tego ograniczę się tylko jednym przykładem nawiązując do okresu asr-i seaddet:

W czasie wojny Bedr, spośród mekkijskich politeistów część kurajszyckich niewierzących została wzięta do niewoli. Po naradzeniu się nad tym, co robić ze schwytanymi, podjęto decyzję, że niewierzący, który nauczy dziesięcioro dzieci muzułmańskich pisania i czytania, uzyska wolność. W tamtym czasie nasz Prorok (alejhisselam) i muzułmanie, którzy znajdowali się w trudnej sytuacji materialnej i odczuwali wielką potrzebę pieniędzy, uznali pisanie i czytanie za najważniejsze i zamiast wziąć okup za jeńców i uwolnić ich, dokonali wyboru, jaki przed chwilą został wspomniany. To z pewnością wystarczy, by wyrazić znaczenie pisania, czytania, poznawania wiedzy i poszerzania wiadomości.

Na zakończenie powiedzmy jeszcze raz, że wyższość człowieka nad innymi stworzeniami leży w wierze, wiedzy, etyce, moralność i pobożności. Z tego powodu w naszej ostatniej i najdoskonalszej religii – Islamie do wiedzy, uczonych, książek, uczenia się przywiązano niezmiernie wielką wartość.

Autor artykułu - Prof. dr Ramazan Ayvalli jest wykładowcą na Uniwersytecie Marmara w Stambule. Artykuł przetłumaczono z języka tureckiego.