ITIKAD - Powiedzie

Inszallah ma znaczenie: jeśli Allah pozwoli, obdarzy. Jest to słowo wypowiadane w celu polecenia wszystkich czynów Allahu teala, które zachodzą w skutek Jego życzenia.

Imam Gazali (rahmetullahi alejh) wyjaśniając, dlaczego należący do mezheby Szafii mówią inszallah, powiedział:

Szafii z powodu tych czterech okoliczności mówią inszallah:

1Lękają się, że gdy powiedzą: oczywiście jestem wierzącym, uczonym, to będzie to zaliczane jako wychwalanie się, ponieważ spytali się pewnego uczonego, co jest brzydkie pomimo, że jest prawdą i otrzymali odpowiedź: „Brzydkie jest wychwalanie samego siebie, jeśli jest to też prawdą.”
W celu wspominania zawsze imienia Allaha mówi się inszallah. Ajet kerime głosi: „Nie mów, że jutro zrobisz, nim powiesz inszallah.” (Kehf 23, 24) Nie tylko w wątpliwych sprawach, lecz w sprawach pewnych mówi się inszallah.
Mówi wierzący, który zyskał prawdziwą wiarę, doskonałą wiarę i słabą wiarę. Doskonale wierzący mówi w znaczeniu, że jest wierzącym. Tutaj powiedzenie inszallah nie oznacza tego, że mówi: nie jestem wierzącym. Doskonale wierzący mówi w znaczeniu, że będę inszallah prawdziwym wierzącym. Ajet kerime głosi: „Właśnie oni są prawdziwymi wierzącymi.” (Enfal 4) Nie jest błędem wątpienie o sobie, czy jest się doskonałym wierzącym, czy nie. W tym znaczeniu powiedzenie inszallah jest dozwolone. Nie wątpi się tutaj, czy jest się wierzącym, tylko czy jest się doskonałym wierzącym. Wiara poprzez ibadet (czczenie Allahu teala) dochodzi do stanu doskonałego. Ale my nie wiemy, czy nasz ibadet jest doskonały. Ze znaczeniem: „inszallah posiadam doskonałą wiarę (inszallah jestem wierzącym)” powiedzieć jest dozwolone.
Boi się, żeby w ostatnim oddechu nie umrzeć bez wiary. Nikt nie wie, czy ma gwarancje, że umrze z wiarą. Jeśli umrze bez wiary, to wszystkie jego czyny znikną. Przyjęcie czynów jest związane z posiadaniem wiary w ostatnim oddechu. Ktoś może żyć jako wierzący i umrzeć jako niewierzący, albo żyć jako niewierzący i na końcu życia uwierzyć. W końcu życie jako niewierzący nie będzie posiadało żadnej wartości, życie wierzącego umierającego bez wiary nie będzie też w ogóle wartościowe. Ebuddera (rahmetullahi alejh) powiedział: „Nie bojący się, że umrze bez wiary, umrze bez wiary.” Ajet kerime głosi: „Koniec czynów należy do Allaha.” (Hadż 41)

Wiara wprowadzi posiadającego ją do Raju. Jak do wieczora nie trwający post nie jest zaliczany jako post, nie odda długu, tak i do ostatniego oddechu, nie trwająca do końca wiara nie doprowadzi jej właściciela do Raju. W końcu nie będzie to uznane za wiarę. Z tego powodu powiedzieli, że są inszallah wierzącymi, w znaczeniu, że inszallah umrą też w ostatnim oddechu z wiarą. (Ihja)

Powyższe informacje Imama Gazali (rahmetullahi alejh) są wg mezheby Szafii. My z mezheby Hanefi powinniśmy mówić: Oczywiście jestem muzułmaninem.